Thường thì một dự án PCB sẽ cần kết hợp nhiều kiểu lắp linh kiện, mã linh kiện và thiết lập kem hàn khác nhau, ngay cả khi vẫn dùng cùng một layout và thiết kế schematic. Các biến thể dự án PCB được tạo ra để kiểm soát những thiết lập này trong suốt quá trình phát triển và sản xuất. Khi đó, nhóm thiết kế có trách nhiệm theo dõi trong mỗi biến thể có những gì và lý do biến thể đó được tạo ra, cũng như mục đích của biến thể lắp ráp.
Trong giai đoạn phát triển, yêu cầu phổ biến nhất là kiểm soát các thiết lập DNI trong quá trình lắp ráp PCB, và các thiết lập này cần được ghi chú trong schematic cũng như trong BOM. Theo cách tiếp cận biến thể truyền thống, việc này đòi hỏi tạo nhiều gói lắp ráp và ghi chú đầu ra thủ công để mỗi biến thể đều có thể được chế tạo và lắp ráp. Trước đây, đây là một quy trình tốn nhiều thời gian, tạo ra số lượng lớn bộ tệp, mỗi bộ lại cần được theo dõi và lập tài liệu riêng.
Hãy xem cách bạn có thể dễ dàng quản lý các biến thể ngay trong phần mềm ECAD của mình và loại bỏ số lượng tệp khổng lồ cho mỗi dự án trong bài viết này.
Các biến thể PCB rất hữu ích để theo dõi những khác biệt nhỏ trong layout PCB và schematic của một dự án duy nhất. Khi thiết kế schematic đã được chốt và layout PCB đã hoàn tất, nhà thiết kế sẽ điều chỉnh nhiều khía cạnh khác nhau của thiết kế để tạo ra một biến thể.
Sau khi biến thể được xác định, các đầu ra thiết kế PCB riêng sẽ được tạo cho từng biến thể. Từng biến thể riêng lẻ có thể được dùng cho các công việc chế tạo và lắp ráp riêng biệt khi cần.
Những trường hợp phổ biến nhất mà thiết kế PCB dạng biến thể được sử dụng nhiều là trong giai đoạn tạo mẫu ban đầu và trong sản xuất hàng loạt. Sản xuất với sản lượng thấp, chẳng hạn như đợt sản xuất đầu tiên, thường không phụ thuộc vào biến thể nhiều như hai trường hợp kia.
Trong giai đoạn tạo mẫu, các biến thể thiết kế PCB mang lại cho kỹ sư một cách có cấu trúc để thử nghiệm nhiều cấu hình từ cùng một lần chế tạo bo mạch. Các chân cấu hình trên IC là một mục tiêu điển hình: thay vì cắt mạch hoặc hàn chắp điện trở, nhà thiết kế tạo các biến thể riêng với những điện trở kéo lên hoặc kéo xuống cụ thể được đánh dấu DNI, từ đó cho phép thử nghiệm cấu hình theo phương pháp thử-sai một cách có tổ chức và có thể lặp lại.
Trong giai đoạn tạo mẫu, việc sử dụng ký hiệu DNI chủ yếu ảnh hưởng đến thông tin trong BOM, nơi một số dòng được gắn nhãn "Có lắp" hoặc "Không lắp" để chỉ ra linh kiện nào là DNI. Đây là cách đơn giản nhất để thiết lập BOM sao cho các hướng dẫn lắp ráp được phản ánh chính xác và dễ đọc.

Các linh kiện Có lắp/Không lắp có thể được xem trực quan trong schematic và được đưa vào BOM cho biến thể PCB.
Trong sản xuất hàng loạt, các biến thể thiết kế PCB thường được dùng nhiều nhất để quản lý mã linh kiện thay thế và footprint thay thế hơn là cấu hình DNI. Khi một linh kiện ưu tiên không còn sẵn hàng hoặc một linh kiện thay thế đã được phê chuẩn có pattern pad hơi khác, việc xác định một biến thể sản xuất cho phép nhóm kỹ thuật chính thức hóa sự thay thế đó ngay trong cơ sở dữ liệu thiết kế thay vì phát hành giấy tờ sai lệch không chính thức. Cách làm này giúp các cấu hình thay thế có thể truy vết được và đảm bảo rằng mỗi lô sản xuất đều gắn với một biến thể cụ thể, đã được ghi nhận, cùng gói đầu ra riêng của nó.
Việc sử dụng biến thể theo cách này mang lại một mức độ linh hoạt nhất định trong sản xuất để xử lý các gián đoạn chuỗi cung ứng và các vấn đề kiểm soát chất lượng. Thực tế thường xảy ra là trong quá trình sản xuất, một linh kiện cụ thể có thể hết hàng hoặc footprint cần được sửa đổi (ví dụ, từ LMC sang MMC trong linh kiện thụ động SMD) để loại bỏ lỗi lắp ráp. Việc chuyển sang một biến thể mới cho phép triển khai thay đổi nhanh chóng mà không cần thay đổi lớn đối với các tệp thiết kế.

Trong trường hợp này, cần tạo ra một gói đầu ra thiết kế PCB hoàn toàn riêng cho cơ sở dữ liệu thiết kế của từng biến thể. Lý do là dữ liệu chế tạo cũng thường được sửa đổi khi xác định biến thể, như trong trường hợp thay đổi footprint. Các phần tài liệu khác cũng có thể cần được cập nhật, chẳng hạn như ghi chú chế tạo và lắp ráp trong các bản vẽ tổng thể.
Quản lý biến thể là một tính năng tương đối mới đã được triển khai đầy đủ trong Altium Designer, nền tảng phần mềm thiết kế PCB phổ biến và mạnh mẽ nhất trong ngành. Người dùng có thể tạo và chỉnh sửa các biến thể thiết kế ở bất kỳ giai đoạn nào của vòng đời sản phẩm, và bằng cách tận dụng công cụ tạo đầu ra theo mẫu trong các tệp OutJob, người dùng có thể ngay lập tức tạo ra các gói tệp sản xuất hoàn chỉnh cho một biến thể thiết kế PCB.
Việc thiết lập biến thể trong Altium Designer được quản lý thông qua hộp thoại Variant Management và chỉ cần vài bước để cấu hình chính xác. Quy trình này tuân theo một chuỗi nhất quán bất kể biến thể đó được dùng cho mục đích tạo mẫu hay sản xuất.
Quy trình làm việc này giữ toàn bộ định nghĩa biến thể nằm trong tệp dự án thay vì bị phân tán trong các bảng tính bên ngoài hoặc cấu trúc thư mục, nhờ đó giảm đáng kể khối lượng công việc tài liệu khi quản lý nhiều cấu hình bo mạch trong suốt chu kỳ phát triển sản phẩm.
Dù bạn cần phát triển điện tử công suất đáng tin cậy hay các hệ thống số tiên tiến, hãy sử dụng bộ tính năng thiết kế PCB hoàn chỉnh cùng các công cụ CAD đẳng cấp thế giới của Altium. Altium cung cấp nền tảng phát triển sản phẩm điện tử hàng đầu thế giới, tích hợp các công cụ thiết kế PCB tốt nhất trong ngành và các tính năng cộng tác liên ngành dành cho các nhóm thiết kế tiên tiến. Liên hệ chuyên gia của Altium ngay hôm nay!